Uşak İli Yöresel Kıyafetleri

Paylaş

Kadın Giysileri

1. Başa Giyilenler: Tepelik, pullu yazma, başlık (örtü-şifon), yemeni, tülbent, çıngıl (gümüş salkım zincir)

2. Sırta Giyilenler: Fistan, kara peşli fistan (girikli), gudunu don, peştemal, önlük, gudulu kuşak, camadan

3. Ayağa Giyilenler: Yün çorap (yanlışlı çorap)

4. Takılar

5. Süsler: Beşibiryerde

6. Saç Şekilleri

7. Aksesuar: Boncuk (katır boncuğu), hamaylı, gümüş, kemertaç kuşak.

Erkek Giysileri

8. Başa Giyilenler: Fes, yazma (pacı), oyalı yemeni.

9. Sırta Giyilenler: Göynek (gömlek), uçkurlu don, mintan, cepken, kuşak, camadan, sallama.

10. Ayağa Giyilenler: Yün çorap, yemeni, tozluk, çizme.

11. Aksesuvar: Silahlık, harmayıl.

 

KADIN GİYSİLERİ

Pullu Al: Kırmızı renkte iptekten, naylondan veya kumaştan yapılmıştır. Kenarları ve üzeri pullarla işli başbağı olarak kullanılır. Pullu al işlenirken genç kızlar tüm hünerlerini bu al yazma üzerinde gösterdiklerinden oldukça göz alıcı ve her türlü pul, boncuklardan işlenir.

Tepelik: Tabak şeklinde gümüşten işlemelidir. Pullarla çeşitli şekillerde süslenir. Halen dağ köylerinde kullanılmaktadır. Daha çok gelinlerde kullanılır.

Başlık: Daha çok altın paralarla ve çeşitli boncuk, pullarla işlemeli alına takılan bir baş süsüdür. Üzerinde kırmızı al denilen bir örtü ve onun üzerine de şifon (o da pullarla işlidir) örtülür. İleri yaşlarda başlıkların yerini yemeni ve yine tülbentle oyalı yazma ile çapraz bağlama alır. Altınlık (çember) denilir.

Çıngıl: Gümüşten salkım zincirlerin ve paraların (pulların) olulturduğu bir göğüs takısı olduğu gibi, gelinlerin başına yemeni biçiminde takılır.

Sırta Giyilenler

Göynek: İçlik denilen göynek, diril kumaştan yapılır. Yakasız ve yuvarlak olarak boyuna geçer.

Kara Peşli Fistan (Girikli): Kadifeden ve susamlı kudnu denilen kumaştan işlemeli (üç peşli) dikilir. Daha çok gelinlik ve gezmelik elbise olarak dikilir. Kadifeden yapılan üç peşlinin her tarafı işlerle süslüdür. Kızlara oğlan tarafından yapılır. Kumaş üstü süslü, işlelemeler simli sırmalıdır.

Fistan: Kadifeden, uçlu denilen kumaştan (yazlık-kışlık) veya basmadan dikilebilir. Etekleri kırmalı, göğüsleri simli ve örgülü dikişlidir.

Gudunu Don: Uçkurluğu diril kumaştan alt parçaları gudnu, ipek ve pamuklu karışımı kumaştandır. Paçaları lastikli şalvar tipindedir. Elbiselerin altına giyilir.

Peştemal: Her türlü kumaştan yapılır. Kenarları fırfırlı olarak dikilip elbisenin önüne önlük olarak takılırç Günlük yaşamlarından kullanılır.

Önlük: Çeşitli kumaşlardan yapılır. Dokuman kumaştan yapılanı daha çok özel günlerde kullanılır. Elbisenin önüne takılır. Dokuman önlük, şak önlük, işlemeli önlük adlarını da alır.

Gudulu Kuşak: kalın renkli yün ipinden el dokumasıdır. Kadınların üçgen şeklindeki bu şal kuşağı (dolağı) arkadan öne doğru bele bağlamak suretiyle takarlar.

Camadan: Kadınların içlerine giydikleri daha çok beyaz kumaş üzerine işlemeli ya da renkli kumaşlarla diktikleri bir içliktir. Elbiselerin önlerinden işli yerleri gösterilerek giyilir. Paralı yelek, kadın cepkeni de denilir.

Gümüş Kemer – Tas Kuşak: Gümüş el örme veyaz bez üzerine plaka dikilerek yapıır. Ön tarafında gümüşten tasa benzeyen gümüş takılır. Ayrıca boncuk kemerde takılır.

Çarık: Ayaklara boncuklu çarık giyilir.

Yün Çorap: Beyaz renkli yünden işlemeli olarak elde örülür. Halk arasında “Yanlışlı Çorap” olarak bilinir. Yün örme nakışlı çorap giyilir.

 

Takılar

Beşibirlik: Döğme altın, sarı liralıktır. Her kıza düğünde yapılır. Cıngıl gümüş takıda önemli bir unsurdur.

 

Aksesuar

Boncuk: İpe dizili olarak boyuna takılır Ekseriye mavi renktedir. Halk arasında katır boncuğu olarak bilinir. Her genç kız boncuk takar. Aynı zamanda saçlara örülür.

Hamayli: Boyuna takılır. İçine halkın muska gibi çeşitli batıl inançları konur.


ERKEK GİYSİLERİ

Fes: Kırmızı kalın kumaştan yapılıp, kalıpsız fes üzerine üç-beş ipekli poşi (boşi) denilen yazmaları birbirine geçirip, etrafına sarılarak başa giyilir. Üslük ve muskalık diğer parçalardır.

Sırta Giyilenler

İç Don: Pamuklu kumaştan, paçaları şalvar tipinde, sırtta içe giyilen giysidir.

Göynek (Gömlek): Diril denilen kumaştan yapılıp, yakası yuvarlak yakasızdır.

Uçkurlu Don: Diz kapağına kadar olan bele bağlamalı genellikle kadife beya kıl dokuma kalın çuha kumaştan yapılıp ön kısmı sim sırma işlemelidir.

Mintan: Çuhadan beya kadifeden yapılmış, kolları uzun ve kol omuza kadar dikişsiz olup yine ön ve arka kısımları sim ile kaytan denilen iple işlenir.

Cepken (Kartal Kanadı-Kolsuz Yelek): Kıl dokuma veya kalın çuhadan yapılan kartal kanadı şeklinde kolsuz yelek giyilir.

Ayağa Giyilenler

Yün Çorap: Yün iplikle çeşitli motiflerle örülür. Uzunluğu uçkurlu donun ucuna kadar uzanır. Üzeri yine yün ipliklerden örülü, sicimli sarılı çoraptır.

Ayakkabı: Deri çarık veya bölüklü çizme ve tozluk giyilir.

Aksesuar

Kütüklük (silahlık), piştov, ayı kulağı pala, boncuk muskalık, tütün tabakası, tesbih. Bele peşkir takılır.

 

Yazar: Uşak Online

Bir Yorum Yazın